Focus op de middelmaat slaat excellentie dood

In het opiniestuk getiteld ‘Laat de gewone student met rust’ van Jeroen van Baar van vrijdag 3 januari 2014 pleit Van Baar ervoor te ‘accepteren dat we allemaal best wel gewoon zijn’. Hij stelt dat de afgelopen jaren aan de zesjescultuur een einde is gemaakt. Die stelling strookt totaal niet met de ontwikkelingen in het Hoger Onderwijs van de laatste jaren. Een pleidooi voor het laten herleven van de zesjescultuur leidt alleen maar tot verspilling van talent.

Sinds de uitspraak van Balkenende in 2003 hebben in het Hoger Onderwijs een hoop veranderingen plaatsgevonden. Al die veranderingen hadden negatieve effecten voor studenten met meer in hun mars. Neem nu het feit dat het instellingscollegegeld (vaak zo’n € 10.000) moet worden betaald voor het volgen van een tweede studie na een eerste. Studenten die op deze wijze willen excelleren zijn over het algemeen zeer gemotiveerd en kunnen door het combineren van twee vakgebieden nieuwe inzichten ontwikkelen. Helaas, het kan niet meer.

Een ander voorbeeld zijn de prestatieafspraken. De overheid laat de financiering van instellingen afhangen van rendementscriteria: zo veel mogelijk studenten moeten zo snel mogelijk afstuderen. Dit ís de door Van Baar bepleitte zesjescultuur: zo snel mogelijk studenten met zesjes door hun opleiding jagen om ze als grijze muizen aan de arbeidsmarkt af te leveren. Universiteiten doen dit door hun opleidingen steeds schoolser te maken. Zo heeft de TU Delft vanaf dit jaar op veel opleidingen verplichte huiswerkopgaven, moeten studenten bij andere opleidingen zich elke dag van 8:30 tot 17:30 laten opsluiten en spreekt men bij sommige studies van ‘klassenvertegenwoordigers’. Het maken van opgaven onder je niveau en verplicht aanwezig moeten zijn stimuleert slimme studenten niet. Sterker nog, het is verspilling van talent.

Dit zijn slechts een paar voorbeelden die laten zien dat het Hoger Onderwijs zich juist meer is gaan richten op de middelmaat en niet minder. Depressieve studenten met een minderwaardigheidscomplex moeten we natuurlijk voorkomen. De focus op de middelmaat brengt excellente studenten echter in precies dezelfde situatie. De zesjescultuur viert in het onderwijs al hoogtij en leidt tot niets meer dan in het keurslijf gedrukte studenten.

Wouter Verbeek is masterstudent Systems and Control aan de TU Delft en volgt tevens de master Econometrics aan de Erasmus Universiteit Rotterdam

Een verkorte versie van dit artikel verscheen onder de titel “Hoger onderwijs stimuleert nog steeds middelmatigheid” op 6 januari 2013 in NRC Next

Reacties zijn gesloten.